พระธรรมบทคำโคลง
นาควคฺค
๓๒๐. อหํ นาโคว สงฺคาเม จาปาโต ปติตํ สรํ
อติวากฺยํ ติติกฺขิสฺสํ ทุสฺสีโล หิ พหุชฺชโน
เราจักอดกลั้นคำล่วงเกิน เหมือนช้างอดทนลูกศร ที่ยิงออกจากแล่งในสงคราม เพราะชนเป็นอันมาก เป็นผู้ทุศีล
As an elephant in battle withstands the arrow short from a bow, even so I shall endure abuse. Verily, most people are vicious.
๓๒๑. ทนฺตํ นยนฺติ สมิตึ ทนฺตํ ราชาภิรูหติ
ทนฺโต เสฎฺโฐ มนุสฺเสสุ โยติวากฺยํ ติติกฺขติ
ชนทั้งหลายย่อมนำช้างที่ฝึกดีแล้วไปสู่ที่ประชุม(คือใช้งาน) พระราชาย่อมเสด็จขึ้นทรงช้างที่ฝึกดีแล้วในบรรดามนุษย์ทั้งหลาย ผู้ที่ฝึกดีแล้ว คืออดกลั้นต่อคำล่วงเกินของผู้อื่นได้เป็นผู้ประเสริฐ
The elepant that is tamed is led to crowds,( i,e. in processions). The king mounts the trained. Best among men is the trained who endures abuse.
๓๒๒.วรมสฺสตรา ทนฺตา อาชานียา จ สินฺธวา
กุญฺชรา จ มหานาคา อตฺตทนฺโต ตโต วรํ
ม้าอัศวินและม้าสินธพ ชาติอาชาไนย และช้างใหญ่ชาติกุญชรที่เขาฝึกแล้วก็ประเสริฐ แต่คนผู้ฝึกตนดีแล้ว ประเสริฐกว่าสัตว์พิเศษเหล่านั้น
Excellent are trained mules, so are the thoroughbred horses of Sindh, and noble fighting elephants. But yet more excellent is the man who has tamed himself.
๓๒๓ น หิ เอเตหิ ยาเนหิ คจฺเฉยฺย อคตํ ทิสํ
ยถาตฺตนา สุทนฺเตน ทนฺโต ทนฺเตน คจฺฉติ
บุคคลผู้มีตนอันฝึกแล้ว ฝึกดีแล้ว ย่อมไปสู่ที่ไม่เคยไป(นิพพาน) ได้ฉันใด บุคคลจะไปสู่ที่ไม่เคยไปด้วยญานทั้งหลายเหล่าน้ันก็หามิได้ ฉันนั้น
Not by such vehicles as these would one go to the untravelled region, as goes a controlled one through his subduced and well-trained self.
๓๒๔.ธนปาลโล นาม กุญฺฺชโร กฎกปฺปเภทโน ทุนฺนิวารโย
พุทฺโธ กพฺฬํ น ภุญฺชติ สุมรติ นาควนสฺส กุญชโร
ช้างชื่อธนปาลกะ ตกมันอย่างหนัก ห้ามยาก ถูกเขาผูกไว้ไม่ยอมให้กินอาหาร ช้างย่อมครุ่นคิดถึงแต่ป่าช้าตลอดเวลา
Hard to hold down is the great elephant called Dhanapalaka, in time of rut; being in chains he refuses his food. He calls to mind the elephant forest.
๓๒๕. มิทฺธี ยทา โหติ มหคฺฆโส จ นิทฺทายิตา สมฺปริวตฺตสายี
มหาวราโหว นิวาปปุฎโฐ ปุนปฺปุนํ กพฺภมุเปติ มนฺโท
ในกาลใด บุคคลกินมาก เชื่องช้าง่วงเหงาหาวนอน กลิ้งไปมาเหมือนสุกรใหญ่ที่เขาปรนด้วยเหยื่อ ในกาลนั้นเขาย่อมมีปัญญาน้อยเขาห้องอยู่ร่ำไป
When one is torpid, gluttonous, drowsy and rolling over and over is sleep, such a dull man, like a great hog nourished on fodder, again and again comes to rebirth.
๓๒๖. อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ เยนิจฺฉกํ ยตฺถ กามํ ยถาสุขํ
ตทชฺชหํ นิคฺคเหสฺสมิ โยนิโส ทตฺถิปฺปภินฺนํ วิย องฺกุคฺคโห
เมื่อก่อน จิตนี้ได้ท่องเที่ยวจาริกไปโดยอาการที่ปรารถนาในอารมณ์ที่ปรารถนาตามสบาย วันนี้แหละจักข่มจิตนั้่น ด้วยอุบายอันแยบคาย เหมือนนายควาญช้าง ข่มช้างที่ตกมันด้วยขอ ฉนั้น
Aforetime this mind went wandering as it liked, where it wished, at its own pleasure. But today, with attenivencess, I will thoroughly master it as a driver holds in a rutted elephant
๓๒๗. อปฺปมาทรตา โหถ สจิตฺตมนุรกฺขถ
ทุคคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สตฺโตว กุญชโร
เธอทั้งหลาย จงยินดีในความไม่ประมาท จงตามรักษาจิตของตนไว้ จงถอนตนขึ้นจากหล่มอ เหมือนช้างผู้จมลงในโคลนถอนตนขึ้นได้ ฉนั้น
Delight in heedfulness. Keep strict watch over your thoughts. Lift yourselves out of the slough of evil like an elephant sunk in the mire.
๓๒๘.สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ สทฺธี จรํ สาธุวิหาริธีรํ
อภิภุยฺย สพฺพานิ ปริสฺสยานิ จเรยฺย เตนตฺตมโน สตีมา
ถ้าได้สหายผู้มีปัญญาเที่ยวไปด้วยกัน เป็นปราชญ์ยังประโยชน์ให้สำเร็จอยู่ บุคคลนั้นก็พึงปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวงได้ เบิกบานใจ มีสติเที่ยวไปกับสหายอื่น
๓๒๙. โน เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ สทฺธึ จรํ สาธุวิหาริธีรํ
ราชาว รฎฐํ วิชิตํ ปหาย เอโก จเร มาตงฺรญฺเญว นาโค
ถ้าหากไม่ได้สหายผู้มีปัญญาเที่ยวไปด้วยกัน เป็นปราชญ์ยังเป็นประโยชน์ให้สำเร็จอยู่ บุคคลนั้นก็ควรเที่ยวไปคนเดียวเหมือนพระ
ราชาทรงละแว่นแคว้น ที่ทรงชำนะแล้ว และเหมือนพญาช้าง ผู้เที่ยวไปตัวเดียวในป่า ฉนั้น
IF you conget no friend to go with you who is prudent leading a virtuous life and wise, then like a king departing from a conquered country, or like the elephant in the forest, go your way alone.
๓๓๐. เอกสฺส จริตํ เสยฺโย นตฺถิ พาเล สหายตา
เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิร
อปฺโปสฺสุกฺโก มาตงฺครญฺเญว นาโค
เที่ยวไปคนเดียวดีกว่า เพราะไม่ต้องมีคนโง่เป็นสหาย ควรเที่ยวไปคนเดียวและไม่ทำชั่ว ควรเป็นผู้มักน้อย เหมือนพญาช้างผู้เที่ยวไปตัวเดียวในป่า ฉนั้น
It is better to live alone; with the foolish there is no follow-ship. Living alone one avoids evil, and is free from care like an elephant that wanders through the forest.
๓๓๑. อตฺถมฺหิ ชาตมฺหิ สุขา สหายา ตุฎฐี สุขา ยา อิตรีตเรน
ปุญฺญํ สุขํ ชีวิติสงฺยมฺหิ สพฺพสฺส ทุกฺขสฺส สุขํ ปหานํ
สหายน้ำสุขมาให้ ในเมื่อเกิดความต้องการ ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้เป็นสุข บุญนำสุขมาให้ ในเมื่อสิ้นชีวิต การละความทุกข์ทั้งหมดได้ เป็นสุข
Goof is friend in need. Good is contentment with what ever betides. Good is a store of merit at the end of life. Good is it to leave all sorrow behind.
๓๓๒. สุขา มตฺเตยฺยตา โลเก อโถ เปตฺตยฺยตา สุขา
สุขา สามญฺญตา โลเก อโถ พฺรหมญฺญตา สุขา
การเกื้อกูลมารดา เป็นสุขในโลก อนึ่งการเกื้อกูลบิดาก็เป็นสุข การเกื้อกูลสมณะ(ฤาษี) ก็เป็นสุขในโลก การเกื้อกูลพราหมณ์ก็เป็นสุข
Good is it to honour mother; good is it to hounour father. Good is it to honour ascetics, and good is it to honour the Noble Ones.
๓๓๓. สุขา ยาว ชรา สีลํ สุขา สทฺธา ปติฎฐิตา
สุโข ปญฺญายปฎิลาโภ ปาปานํ อกรณํ สุขํ
ศีลนำสุขมาให้ตราบเท่าชรา ศรัทธาต้ังมั่นแล้วนำสุขมาให้ การได้ปัญญาเป็นเหตุให้เกิดสุข การไม่ทำความชั่วทุกกรณีเป็นความสุข
Good is practice of virtue one's whole lifelong,Good is confidenec that stands firm. Good is the acquisition of wisdom. Good is abstience from evil.
๓๒๒.วรมสฺสตรา ทนฺตา อาชานียา จ สินฺธวา
กุญฺชรา จ มหานาคา อตฺตทนฺโต ตโต วรํ
ม้าอัศวินและม้าสินธพ ชาติอาชาไนย และช้างใหญ่ชาติกุญชรที่เขาฝึกแล้วก็ประเสริฐ แต่คนผู้ฝึกตนดีแล้ว ประเสริฐกว่าสัตว์พิเศษเหล่านั้น
Excellent are trained mules, so are the thoroughbred horses of Sindh, and noble fighting elephants. But yet more excellent is the man who has tamed himself.
๓๒๓ น หิ เอเตหิ ยาเนหิ คจฺเฉยฺย อคตํ ทิสํ
ยถาตฺตนา สุทนฺเตน ทนฺโต ทนฺเตน คจฺฉติ
บุคคลผู้มีตนอันฝึกแล้ว ฝึกดีแล้ว ย่อมไปสู่ที่ไม่เคยไป(นิพพาน) ได้ฉันใด บุคคลจะไปสู่ที่ไม่เคยไปด้วยญานทั้งหลายเหล่าน้ันก็หามิได้ ฉันนั้น
Not by such vehicles as these would one go to the untravelled region, as goes a controlled one through his subduced and well-trained self.
๓๒๔.ธนปาลโล นาม กุญฺฺชโร กฎกปฺปเภทโน ทุนฺนิวารโย
พุทฺโธ กพฺฬํ น ภุญฺชติ สุมรติ นาควนสฺส กุญชโร
ช้างชื่อธนปาลกะ ตกมันอย่างหนัก ห้ามยาก ถูกเขาผูกไว้ไม่ยอมให้กินอาหาร ช้างย่อมครุ่นคิดถึงแต่ป่าช้าตลอดเวลา
Hard to hold down is the great elephant called Dhanapalaka, in time of rut; being in chains he refuses his food. He calls to mind the elephant forest.
๓๒๕. มิทฺธี ยทา โหติ มหคฺฆโส จ นิทฺทายิตา สมฺปริวตฺตสายี
มหาวราโหว นิวาปปุฎโฐ ปุนปฺปุนํ กพฺภมุเปติ มนฺโท
ในกาลใด บุคคลกินมาก เชื่องช้าง่วงเหงาหาวนอน กลิ้งไปมาเหมือนสุกรใหญ่ที่เขาปรนด้วยเหยื่อ ในกาลนั้นเขาย่อมมีปัญญาน้อยเขาห้องอยู่ร่ำไป
When one is torpid, gluttonous, drowsy and rolling over and over is sleep, such a dull man, like a great hog nourished on fodder, again and again comes to rebirth.
๓๒๖. อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ เยนิจฺฉกํ ยตฺถ กามํ ยถาสุขํ
ตทชฺชหํ นิคฺคเหสฺสมิ โยนิโส ทตฺถิปฺปภินฺนํ วิย องฺกุคฺคโห
เมื่อก่อน จิตนี้ได้ท่องเที่ยวจาริกไปโดยอาการที่ปรารถนาในอารมณ์ที่ปรารถนาตามสบาย วันนี้แหละจักข่มจิตนั้่น ด้วยอุบายอันแยบคาย เหมือนนายควาญช้าง ข่มช้างที่ตกมันด้วยขอ ฉนั้น
Aforetime this mind went wandering as it liked, where it wished, at its own pleasure. But today, with attenivencess, I will thoroughly master it as a driver holds in a rutted elephant
๓๒๗. อปฺปมาทรตา โหถ สจิตฺตมนุรกฺขถ
ทุคคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สตฺโตว กุญชโร
เธอทั้งหลาย จงยินดีในความไม่ประมาท จงตามรักษาจิตของตนไว้ จงถอนตนขึ้นจากหล่มอ เหมือนช้างผู้จมลงในโคลนถอนตนขึ้นได้ ฉนั้น
Delight in heedfulness. Keep strict watch over your thoughts. Lift yourselves out of the slough of evil like an elephant sunk in the mire.
๓๒๘.สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ สทฺธี จรํ สาธุวิหาริธีรํ
อภิภุยฺย สพฺพานิ ปริสฺสยานิ จเรยฺย เตนตฺตมโน สตีมา
ถ้าได้สหายผู้มีปัญญาเที่ยวไปด้วยกัน เป็นปราชญ์ยังประโยชน์ให้สำเร็จอยู่ บุคคลนั้นก็พึงปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวงได้ เบิกบานใจ มีสติเที่ยวไปกับสหายอื่น
๓๒๙. โน เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ สทฺธึ จรํ สาธุวิหาริธีรํ
ราชาว รฎฐํ วิชิตํ ปหาย เอโก จเร มาตงฺรญฺเญว นาโค
ถ้าหากไม่ได้สหายผู้มีปัญญาเที่ยวไปด้วยกัน เป็นปราชญ์ยังเป็นประโยชน์ให้สำเร็จอยู่ บุคคลนั้นก็ควรเที่ยวไปคนเดียวเหมือนพระ
ราชาทรงละแว่นแคว้น ที่ทรงชำนะแล้ว และเหมือนพญาช้าง ผู้เที่ยวไปตัวเดียวในป่า ฉนั้น
IF you conget no friend to go with you who is prudent leading a virtuous life and wise, then like a king departing from a conquered country, or like the elephant in the forest, go your way alone.
๓๓๐. เอกสฺส จริตํ เสยฺโย นตฺถิ พาเล สหายตา
เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิร
อปฺโปสฺสุกฺโก มาตงฺครญฺเญว นาโค
เที่ยวไปคนเดียวดีกว่า เพราะไม่ต้องมีคนโง่เป็นสหาย ควรเที่ยวไปคนเดียวและไม่ทำชั่ว ควรเป็นผู้มักน้อย เหมือนพญาช้างผู้เที่ยวไปตัวเดียวในป่า ฉนั้น
It is better to live alone; with the foolish there is no follow-ship. Living alone one avoids evil, and is free from care like an elephant that wanders through the forest.
๓๓๑. อตฺถมฺหิ ชาตมฺหิ สุขา สหายา ตุฎฐี สุขา ยา อิตรีตเรน
ปุญฺญํ สุขํ ชีวิติสงฺยมฺหิ สพฺพสฺส ทุกฺขสฺส สุขํ ปหานํ
สหายน้ำสุขมาให้ ในเมื่อเกิดความต้องการ ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้เป็นสุข บุญนำสุขมาให้ ในเมื่อสิ้นชีวิต การละความทุกข์ทั้งหมดได้ เป็นสุข
Goof is friend in need. Good is contentment with what ever betides. Good is a store of merit at the end of life. Good is it to leave all sorrow behind.
๓๓๒. สุขา มตฺเตยฺยตา โลเก อโถ เปตฺตยฺยตา สุขา
สุขา สามญฺญตา โลเก อโถ พฺรหมญฺญตา สุขา
การเกื้อกูลมารดา เป็นสุขในโลก อนึ่งการเกื้อกูลบิดาก็เป็นสุข การเกื้อกูลสมณะ(ฤาษี) ก็เป็นสุขในโลก การเกื้อกูลพราหมณ์ก็เป็นสุข
Good is it to honour mother; good is it to hounour father. Good is it to honour ascetics, and good is it to honour the Noble Ones.
๓๓๓. สุขา ยาว ชรา สีลํ สุขา สทฺธา ปติฎฐิตา
สุโข ปญฺญายปฎิลาโภ ปาปานํ อกรณํ สุขํ
ศีลนำสุขมาให้ตราบเท่าชรา ศรัทธาต้ังมั่นแล้วนำสุขมาให้ การได้ปัญญาเป็นเหตุให้เกิดสุข การไม่ทำความชั่วทุกกรณีเป็นความสุข
Good is practice of virtue one's whole lifelong,Good is confidenec that stands firm. Good is the acquisition of wisdom. Good is abstience from evil.
พระธรรมบทคำโคลง
๓๒๐. อดทนคำใส่ร้าย ของพาล ชนแฮ
ดั่งพระยาคชาธาร ทัพหน้า
ไม่หวั่นลูกธนูสาร ข้าศึก ยิงแฮ
เพราะเหตุชนโฉดช้า ใส่ร้าย ใส่ความ ฯ
๓๒๑.ช้างทรงกษัตริย์เจ้า จอมพล
เป็นสง่าท่ามกลางชน แวดล้อม
ชนผู้ฝึกหัดตน ดีเลิศ แล้วแฮ
ย่อมอดทนทั้วพร้อม ต่อผู้ ล่วงเกิน ฯ
๓๒๒.ม้าทรงออกศึกม้า อาชา ไนยเฮย
ช้างคึกคือพญาคชา ชาติกล้า
สองสัตว์ประเสริฐสา- มารถรบ ศึกแฮ
คนเลิศกว่าช้างม้า เมื่อรู้ ฝึกตน ฯ
๓๒๓. สารถีผู้ฝึกม้า เนืองเนือง
ย่อมขี่ม้าสู่เมือง สู่เหย้า
ชนผู้ฝึกจิตเรืองเมลือง รุ่งโรจน์ แล้วแฮ
ย่อมจักพาตนเข้า สู่เมื้อ เมืองเกษม ฯ
๓๒๔.ธนปาลกะช้าง ตกมัน
ย่อมยากบังคับมัน ผูกไว้
ย่อมไม่จับน้ำอัน หญ้าโอช อ้อยแฮ
คลุ้มคลั่งคืนป่าไม้ มุ่งเข้า คืนโขลง ฯ
๓๒๕.ตะกละกินจุอ้วน นอนนาน
กินอิ่มเกียจการงาน ทอดทิ้ง
หมูซึ่งเสพอาหาร ขุนอิ่ม ท้องแฮ
คนโง่ทึ่มนอนกลิ้ง เกิดแล้ว ตายไป ฯ
๓๒๖. ก่อนนี้ใจข้าปล่อย ตามใจ
ฟุ้งซ่านเที่ยวท่องไป ทั่วหล้า
บัดนี้จิตข้าไกร กลับแน่ว แน่แฮ
เฉกเช่นควาญช้างกล้า จับช้าง ตกมัน ฯ
๓๒๗.พวกเธอจงอย่าพลั้ง เผลอตัว
ระมัดระวังจิตกลัว กิเลสร้าย
สำรวมจิตกลัว ประมาท
ดั่งพระยาช้างย้าย บาทพ้น หล่มโคลน ฯ
๓๒๘.หากว่ามีมิตรแท้ สักคน
เป็นเพื่อนตายเดินหน ห่างเศร้า
มีสติประพฤติตน แต่ชอบ ธรรมแฮ
ย่อมรอดตายมิเข้า สู่ห้วง อันตราย ฯ
๓๒๙.หากมิพบมิตรแท้ สักคน
ผู้ฉลาดประพฤติตน ชอบแท้
ก็ควรแต่เดินหน โดยโดด เดี่ยวแฮ
ดั่งพระยาช้างแล กษัตริย์ไร้ บริวาร ฯ
๓๓๐. เดินทางท่องเที่ยวด้วย เดียวดาย
ดีกว่ามีมิตรสหาย ชั่วช้า
อิสระเบิกบานสบาย ละบาป กรรมแฮ
ดั่งพระยาช้างกล้า ท่องพื้น ไพรเขียว ฯ
๓๓๑.มีเพื่อนตายย่อมได้ ความสนุก
สันโดษย่อมเป็นสุข ผ่องแผ้ว
ทำบุญย่อมห่างทุกข์ ในโลก สองแฮ
ดับเหตุแห่งทุกข์แล้ว สุขแท้ แน่นอน ฯ
๓๓๒. จงรักต่อแม่แล้ว สุขศรี
จงรักต่อพ่อมี สุขซ้ำ
จงรักต่อสงฆ์ดี ดลสุข เสมอแฮ
จงรักพระเจ้าล้ำ เลิศด้วย สุขเกษม ฯ
๓๓๓.มีศีลเป็นสุขเข้า วัยชรา
จิตมั่นในศรัทธา สุขแท้
ปัญญาเกิดยิ่งพา เป็นสุข เกษมแฮ
ไม่ก่อกรรมชั่วแล้ สุขพ้น เวรภัย ฯ
๓๒๑.ช้างทรงกษัตริย์เจ้า จอมพล
เป็นสง่าท่ามกลางชน แวดล้อม
ชนผู้ฝึกหัดตน ดีเลิศ แล้วแฮ
ย่อมอดทนทั้วพร้อม ต่อผู้ ล่วงเกิน ฯ
๓๒๒.ม้าทรงออกศึกม้า อาชา ไนยเฮย
ช้างคึกคือพญาคชา ชาติกล้า
สองสัตว์ประเสริฐสา- มารถรบ ศึกแฮ
คนเลิศกว่าช้างม้า เมื่อรู้ ฝึกตน ฯ
๓๒๓. สารถีผู้ฝึกม้า เนืองเนือง
ย่อมขี่ม้าสู่เมือง สู่เหย้า
ชนผู้ฝึกจิตเรืองเมลือง รุ่งโรจน์ แล้วแฮ
ย่อมจักพาตนเข้า สู่เมื้อ เมืองเกษม ฯ
๓๒๔.ธนปาลกะช้าง ตกมัน
ย่อมยากบังคับมัน ผูกไว้
ย่อมไม่จับน้ำอัน หญ้าโอช อ้อยแฮ
คลุ้มคลั่งคืนป่าไม้ มุ่งเข้า คืนโขลง ฯ
๓๒๕.ตะกละกินจุอ้วน นอนนาน
กินอิ่มเกียจการงาน ทอดทิ้ง
หมูซึ่งเสพอาหาร ขุนอิ่ม ท้องแฮ
คนโง่ทึ่มนอนกลิ้ง เกิดแล้ว ตายไป ฯ
๓๒๖. ก่อนนี้ใจข้าปล่อย ตามใจ
ฟุ้งซ่านเที่ยวท่องไป ทั่วหล้า
บัดนี้จิตข้าไกร กลับแน่ว แน่แฮ
เฉกเช่นควาญช้างกล้า จับช้าง ตกมัน ฯ
๓๒๗.พวกเธอจงอย่าพลั้ง เผลอตัว
ระมัดระวังจิตกลัว กิเลสร้าย
สำรวมจิตกลัว ประมาท
ดั่งพระยาช้างย้าย บาทพ้น หล่มโคลน ฯ
๓๒๘.หากว่ามีมิตรแท้ สักคน
เป็นเพื่อนตายเดินหน ห่างเศร้า
มีสติประพฤติตน แต่ชอบ ธรรมแฮ
ย่อมรอดตายมิเข้า สู่ห้วง อันตราย ฯ
๓๒๙.หากมิพบมิตรแท้ สักคน
ผู้ฉลาดประพฤติตน ชอบแท้
ก็ควรแต่เดินหน โดยโดด เดี่ยวแฮ
ดั่งพระยาช้างแล กษัตริย์ไร้ บริวาร ฯ
๓๓๐. เดินทางท่องเที่ยวด้วย เดียวดาย
ดีกว่ามีมิตรสหาย ชั่วช้า
อิสระเบิกบานสบาย ละบาป กรรมแฮ
ดั่งพระยาช้างกล้า ท่องพื้น ไพรเขียว ฯ
๓๓๑.มีเพื่อนตายย่อมได้ ความสนุก
สันโดษย่อมเป็นสุข ผ่องแผ้ว
ทำบุญย่อมห่างทุกข์ ในโลก สองแฮ
ดับเหตุแห่งทุกข์แล้ว สุขแท้ แน่นอน ฯ
๓๓๒. จงรักต่อแม่แล้ว สุขศรี
จงรักต่อพ่อมี สุขซ้ำ
จงรักต่อสงฆ์ดี ดลสุข เสมอแฮ
จงรักพระเจ้าล้ำ เลิศด้วย สุขเกษม ฯ
๓๓๓.มีศีลเป็นสุขเข้า วัยชรา
จิตมั่นในศรัทธา สุขแท้
ปัญญาเกิดยิ่งพา เป็นสุข เกษมแฮ
ไม่ก่อกรรมชั่วแล้ สุขพ้น เวรภัย ฯ

ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น