พระธรรมบทไตรพากย์
๒๙๐. มตฺตา สุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุสํ สุขํ
จเช มตฺตาสุขํ ธีโร สมฺปสฺสั วิปุลํ สุขํ
ถ้าบุคคลเห็นความสุขอันไพบูลย์เพราะสละความสุขพอประมาณ นักปราชญ์ เมื่อเห็นความสุขอันไพบูลย์ ก็พึงสละความสุขพอประมาณเสีย
If by renouncing a lesser happiness, one may behold a greater happiness, let the wise man, forsake the lesser, having regard to the greayer.
๒๙๑. ปรทุกขูปธาเนน โย อตฺตโน สุขมิจฺฉติ
เวรสํสคฺคสํสฎโฐ เวรา โส น ปริมุจฺจติ
ผู้ใดปรารถนาความสุขแก่ตน ด้วยการก่อทุกข์ให้ผู้อื่น ผู้นั้นคลุกเคล้าเกลือกกลั้วด้วยเวร ไม่พ้นจากเวรไปได้
Whosoever seeks his own happiness by inflicting pain on other, is not released from hatred, being himself entangles in the tangles of hatred.
๒๙๒. ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยิรติ
อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา
ผู้ทอดทิ้งกิจอันควรทำ แต่กลับทำการอันไม่สมควรจะทำ มีมานะฟูขึ้น เป็นผู้ประมาท อาสวะของเขาย่อมเจริญ
He neglects what ought to be done and does what ought not to be done, in him, who is puffed up and neglectful defilements increase.
๒๙๓. เยสญฺจ สุสมารทฺธา นิจฺจํ กายคตา สติ
อกิจฺจนฺเต น เสวนฺติ กิจฺเจ สาตจฺจการิโน
สตานํ สมฺปชานานํ อฎฺฐํ คจฺฉนฺติ อาสวา
ส่วนชนเหล่าใด ปรารภสติอันไปในกายเป็นนิตย์ด้วยดี ไม่ข้องแวะกิจอันไม่ควรทำ ทำกิจที่ควรทำติดต่อกัน อาสวะของชนเหล่าน้ันผู้ซึ่งมีสติสัมปชัญญะ ย่อมถึงการต้ังอยู่ไม่ได้
Those who always earnestly practise the meditation of the nature of the body, who follow not after what ought not to be done, who pursue perseveringly what ought to be done, of these, the mindful and recollecsted, defilements come to and end.
๒๙๔. มาตรํ ปิตรํ หนฺตวา ราชาโน เทฺว จ จตฺติเย
รฎฐํ สานุจรํ หนฺตฺวา อนิโฆ ยาติ พราหฺมโณ
พราหมณ์ฆ่ามารดา(ตัณหา) ฆ่าบิดา(อหังการ) และฆ่ากษัตริย์ท้ังสอง(สัสสตทิฎฐิและอุจเฉททิฎฐ) ฆ่าแว่นแคว้นพร้อมท้ังขุนส่วย (สังสารวัฎ) เสียได้แล้ว ไม่มีทุกข์ติดตามไป
Having slain mother, farther, two warrior kings, and having destr oyed a country together with its revenue officer, ungrieving goes the Brahman.
๒๙๕. มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา ราชาโน เทฺว จ โสตฺถิเย
เวยฺยคฺฆปญจมํ หนฺตฺวา อนิโฆ ยาติ พฺราหฺมโณ
พราหมณ์ฆ่ามารดา(ตัณหา ) ฆ่าบิดา (อหังการ) และฆ่าพราหมณ์ท้ังสอง (สัสสตทิฎฐและอุจเฉททิฎฐิ) ฆ่านิวรณ์ซึ่งมีวิจิกิจฉาเป็นอันเหมือนทางเสือโคร่งเป็นที่ห้าแล้วไม่มีทุกข์
Having slain mother and father, two Brahman king, and having destroyed the( path haunted by a) tiger, as the fifth, ungrieving goes the Brahmin.
๒๙๖. สุปฺปพุทธํ ปพฺชฺฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ พุทธคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระพุทธเจ้าเป็นประจำทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake, their thought is always, day and night, set on the Buddha.
๒๙๗. สุปฺปพุทธํ ปพฺชฺฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ ธมฺมคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระธรรมเป็นประจำ ทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the Law.
๒๙๘. สุปฺปพุทธํ ปพฺขฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ สํมคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระสงฆ์เป็นประจำทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the Order.
๒๙๙. สุปฺปพุทฺธํ ปพฺุพฌนติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ กายคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในกายเป็นประจำ ทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the(nauture of the) body.
๓๐๐. สุปิปพุทฺธํ ปพฺชฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ อหึสาย รโต มโน
สาวกของพระโคคมผู้มีใจยินดี ในความไม่เบียดเบียนทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The discrples of Gautama are always well awake; their mind, day and night, delights in abstinence from harm( conpassion, love)
๓๐๑. สุปฺปพุทธํ ปพุชฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ ภาวนาย ร โต มโน
สาวกของพระโคคมผู้มีใจภาวนาทั้งกลางวันกลางคืนย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their mind, day and night, delights in meditation.
๓๐๒. ทุปฺปพฺพชํ ทุรภิรมํ ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา
ทุกฺโขสมานสํวาโส ทุกฺขานุปติตทฺธคู
การบวชเป็นของยาก ยินดียาก เรือนที่ครองไม่ดีก็ไม่เป็นทุกข์ อยู่กับคนที่ไม่เสมอกันย่อมถูกความทุกข์ติดตามไป เพราะฉนั้นไม่ควรเป็นผู้เดินทางไกลและไม่ควรเป็นผู้ถูกความทุกข์ติดตาม
Difficult is renunciation, difficult is it delight therein. Hard is it also to live the houschold life. Painful is association with unequals; painful also is it to transmigrate in Sansara. There be not a mere aimless wanderer supject to pain.
๓๐๓. สทฺโธ สีเลน สมฺปนฺโน ยโส โภคสมปฺปิโต
ยํ ยํ ปเทสํ ภชติ ตตฺถ ตตฺเถว ปูชิโต
บุคคลผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล เพียบพร้อมด้วยยศและโภคะ จะไปสู่ถิ่นใดๆ ก็มีผู้บูชาในถิ่นนั้นๆ
He who is full faith and virstue, possessed of repute and wealth, in whatever land he travels, he repected everywhere.
๓๐๔. ทูเร สนฺโต ปกาสนฺติ หิมวนฺโตว ปพฺพโต
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตตึ ขิตฺตา ยถา สรา
สัตบุรษย่อมปรากฎไกลเหมือนภูเขาหิมพานต์ อสัตบุรุษย่อมไม่ปรากฎแม้ในที่นี้เหมือนลูกศรที่ยิงไปในราตรี
From afar are the righyeous to be seen even like the Snowy range. But the unrighteous are not seen any more than arrows shot by night.
๓๐๕. เอกาสนํ เอกเสยิยํ เอโก จรมฺตมนฺทิโต
เอโก ทมยมตฺตานํ วนฺนเต รมิโต สิยา
ภิกษุทั้งหลายยึดการนั่งคนเดียว นอนคนเดียว การเดินคนเดียวไม่เกียจคร้าน ฝึกฝนตนอยู่ผู้เดียว พึงเป็นผู้ยินดีในป่า
He who sits alone, rests alone, walks alone, he who is strenuous and subbues self alone, will find delight in the solitude of the forest.
๒๙๒. ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยิรติ
อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา
ผู้ทอดทิ้งกิจอันควรทำ แต่กลับทำการอันไม่สมควรจะทำ มีมานะฟูขึ้น เป็นผู้ประมาท อาสวะของเขาย่อมเจริญ
He neglects what ought to be done and does what ought not to be done, in him, who is puffed up and neglectful defilements increase.
๒๙๓. เยสญฺจ สุสมารทฺธา นิจฺจํ กายคตา สติ
อกิจฺจนฺเต น เสวนฺติ กิจฺเจ สาตจฺจการิโน
สตานํ สมฺปชานานํ อฎฺฐํ คจฺฉนฺติ อาสวา
ส่วนชนเหล่าใด ปรารภสติอันไปในกายเป็นนิตย์ด้วยดี ไม่ข้องแวะกิจอันไม่ควรทำ ทำกิจที่ควรทำติดต่อกัน อาสวะของชนเหล่าน้ันผู้ซึ่งมีสติสัมปชัญญะ ย่อมถึงการต้ังอยู่ไม่ได้
Those who always earnestly practise the meditation of the nature of the body, who follow not after what ought not to be done, who pursue perseveringly what ought to be done, of these, the mindful and recollecsted, defilements come to and end.
๒๙๔. มาตรํ ปิตรํ หนฺตวา ราชาโน เทฺว จ จตฺติเย
รฎฐํ สานุจรํ หนฺตฺวา อนิโฆ ยาติ พราหฺมโณ
พราหมณ์ฆ่ามารดา(ตัณหา) ฆ่าบิดา(อหังการ) และฆ่ากษัตริย์ท้ังสอง(สัสสตทิฎฐิและอุจเฉททิฎฐ) ฆ่าแว่นแคว้นพร้อมท้ังขุนส่วย (สังสารวัฎ) เสียได้แล้ว ไม่มีทุกข์ติดตามไป
Having slain mother, farther, two warrior kings, and having destr oyed a country together with its revenue officer, ungrieving goes the Brahman.
๒๙๕. มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา ราชาโน เทฺว จ โสตฺถิเย
เวยฺยคฺฆปญจมํ หนฺตฺวา อนิโฆ ยาติ พฺราหฺมโณ
พราหมณ์ฆ่ามารดา(ตัณหา ) ฆ่าบิดา (อหังการ) และฆ่าพราหมณ์ท้ังสอง (สัสสตทิฎฐและอุจเฉททิฎฐิ) ฆ่านิวรณ์ซึ่งมีวิจิกิจฉาเป็นอันเหมือนทางเสือโคร่งเป็นที่ห้าแล้วไม่มีทุกข์
Having slain mother and father, two Brahman king, and having destroyed the( path haunted by a) tiger, as the fifth, ungrieving goes the Brahmin.
๒๙๖. สุปฺปพุทธํ ปพฺชฺฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ พุทธคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระพุทธเจ้าเป็นประจำทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake, their thought is always, day and night, set on the Buddha.
๒๙๗. สุปฺปพุทธํ ปพฺชฺฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ ธมฺมคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระธรรมเป็นประจำ ทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the Law.
๒๙๘. สุปฺปพุทธํ ปพฺขฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ สํมคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในพระสงฆ์เป็นประจำทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the Order.
๒๙๙. สุปฺปพุทฺธํ ปพฺุพฌนติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ กายคตา สติ
สาวกของพระโคตมผู้มีสติไปในกายเป็นประจำ ทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their thought is always, day and night, set on the(nauture of the) body.
๓๐๐. สุปิปพุทฺธํ ปพฺชฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ อหึสาย รโต มโน
สาวกของพระโคคมผู้มีใจยินดี ในความไม่เบียดเบียนทั้งกลางวันกลางคืน ย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The discrples of Gautama are always well awake; their mind, day and night, delights in abstinence from harm( conpassion, love)
๓๐๑. สุปฺปพุทธํ ปพุชฌนฺติ สทา โคตมสาวกา
เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ ภาวนาย ร โต มโน
สาวกของพระโคคมผู้มีใจภาวนาทั้งกลางวันกลางคืนย่อมตื่นจากความหลับอยู่ทุกเมื่อ
The disciples of Gautama are always well awake; their mind, day and night, delights in meditation.
๓๐๒. ทุปฺปพฺพชํ ทุรภิรมํ ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา
ทุกฺโขสมานสํวาโส ทุกฺขานุปติตทฺธคู
การบวชเป็นของยาก ยินดียาก เรือนที่ครองไม่ดีก็ไม่เป็นทุกข์ อยู่กับคนที่ไม่เสมอกันย่อมถูกความทุกข์ติดตามไป เพราะฉนั้นไม่ควรเป็นผู้เดินทางไกลและไม่ควรเป็นผู้ถูกความทุกข์ติดตาม
Difficult is renunciation, difficult is it delight therein. Hard is it also to live the houschold life. Painful is association with unequals; painful also is it to transmigrate in Sansara. There be not a mere aimless wanderer supject to pain.
๓๐๓. สทฺโธ สีเลน สมฺปนฺโน ยโส โภคสมปฺปิโต
ยํ ยํ ปเทสํ ภชติ ตตฺถ ตตฺเถว ปูชิโต
บุคคลผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล เพียบพร้อมด้วยยศและโภคะ จะไปสู่ถิ่นใดๆ ก็มีผู้บูชาในถิ่นนั้นๆ
He who is full faith and virstue, possessed of repute and wealth, in whatever land he travels, he repected everywhere.
๓๐๔. ทูเร สนฺโต ปกาสนฺติ หิมวนฺโตว ปพฺพโต
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตตึ ขิตฺตา ยถา สรา
สัตบุรษย่อมปรากฎไกลเหมือนภูเขาหิมพานต์ อสัตบุรุษย่อมไม่ปรากฎแม้ในที่นี้เหมือนลูกศรที่ยิงไปในราตรี
From afar are the righyeous to be seen even like the Snowy range. But the unrighteous are not seen any more than arrows shot by night.
๓๐๕. เอกาสนํ เอกเสยิยํ เอโก จรมฺตมนฺทิโต
เอโก ทมยมตฺตานํ วนฺนเต รมิโต สิยา
ภิกษุทั้งหลายยึดการนั่งคนเดียว นอนคนเดียว การเดินคนเดียวไม่เกียจคร้าน ฝึกฝนตนอยู่ผู้เดียว พึงเป็นผู้ยินดีในป่า
He who sits alone, rests alone, walks alone, he who is strenuous and subbues self alone, will find delight in the solitude of the forest.
พระธรรมบทคำโคลง
๒๙๐. สละสุขเพียงชั่วคร้ัง ชั่วคราว
จักสุขยิ่งยืนยาว กว่าน้ัน
บัณฑิตทราบเรื่องราว ดีดั่ง นี้นา
จึงละสุขน้อยคร้ัน สุขได้ ไพบูลย์ ฯ
๒๙๑. ผู้ใดหาสุขให้ แก่ตน
แต่ก่อทุกข์แก่คน อื่นไซร้
ผู้นั้นก่อเวรวน เวียนใส่ ตนแฮ
ไป่สุดสิ้นเวรได้ ทุกข์ด้วย กาลนาน ฯ
๒๙๒. กิจที่ถูกต้องไม่ ขวนขวาย
มิใช่กิจวุ่นวาย ไขว่คว้า
มัวเมาประมาทหมาย มานะ ผิดแฮ
อาสวะกิเลสกล้า แก่ผู้ นั้นแล ฯ
๒๙๓. กิจที่ถูกต้องเร่ง ขวนขวาย
มีสติสำรวมกาย อยู่แล้ว
มีสัมปชัญญะหมาย มิประ มาทแฮ
จึงละกิเลสแผ้ว ผ่องพ้น เวรภัย ฯ
๒๙๔. พราหมณ์ผู้ฆ่าแม่ท้ัง บิดา
ปลงชีพพระราชา มอดม้วย
ทำลายรัฐและนา ยกรัฐ บาลแฮ
จึงจักท่องเที่ยวด้วย สะดวกไร้ ทุกข์ผอง ฯ
๒๙๕. พราหมณ์ผู้ฆ่าแม่ท้ัง บิดา
ฆ่าทวิราชา มอดม้วย
ปิดปัญจะมรรคา ของพยัคฆ์ ร้ายแฮ
จึงจักท่องเที่ยวด้วย สะดวกแล้ ปลอดภัย ฯ
๒๙๖.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกพุทธคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื้อง พุทโธ ฯ
๒๙๗.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกธรรมคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ยามจักมีสติเข้า สู่เบื้อง ธรรมโม ฯ
๒๙๘.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกสังฆคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื้อง สังโฆ ฯ
๒๙๙.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกกายคติไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื่อง กาโย ฯ
๓๐๐. สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกอหิงสาไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
จึงจักยินดีเข้า สู่ห้วง อหิงสา ฯ
๓๐๑. สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกภาวนาไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
จึงจักยินดีเข้า สู่พื้น ภาวนา ฯ
๓๐๒. การออกบวชไม่สู้ อภิรมย์ นักแฮ
การอยู่ครองเรือนจม ทุกข์แท้
การอยู่ร่วมคู่สม สุดทุกข์
จึงอย่านอนทุกข์แปล้ เปื่ยมด้วย สงสาร ฯ
๓๐๓. ผู้ศรัทธามั่นด้วย รัตนตรัย
ผู้มั่นศีลวินัย แน่แท้
มียศและโภคัย มั่งคั่ง
ไปประเทศใดแล้ ท่านล้วน นับถือ ฯ
๓๐๔. คนดีถึงอยู่ด้าว แดนไกล
เด่นดังหิมาลัย ลูกนั้น
คนชั่วอยู่ชิดใคร และมืด มนแฮ
ดั่งลูกศรยิงดั้น ดิ่งด้วย ราตรี ฯ
๓๐๕. ควรนอนควรนั่งด้วย คนเดียว
เดินแต่คนเดียวเปรียว ปลอดแท้
ฝึกตนข่มจิตเสียว สันโทษ
อยู่แต่ป่าเปลี่ยวแล้ อย่าคร้าน นานดี ฯ
รำลึกพุทธคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื้อง พุทโธ ฯ
๒๙๗.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกธรรมคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ยามจักมีสติเข้า สู่เบื้อง ธรรมโม ฯ
๒๙๘.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกสังฆคุณไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื้อง สังโฆ ฯ
๒๙๙.สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกกายคติไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
ย่อมจักมีสติเข้า สู่เบื่อง กาโย ฯ
๓๐๐. สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกอหิงสาไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
จึงจักยินดีเข้า สู่ห้วง อหิงสา ฯ
๓๐๑. สาวกพระพุทธเจ้า จอมไตร โลกเฮย
รำลึกภาวนาไป ค่ำเช้า
ตลอดวันตลอดคืนใน ยามตื่น อยู่แฮ
จึงจักยินดีเข้า สู่พื้น ภาวนา ฯ
๓๐๒. การออกบวชไม่สู้ อภิรมย์ นักแฮ
การอยู่ครองเรือนจม ทุกข์แท้
การอยู่ร่วมคู่สม สุดทุกข์
จึงอย่านอนทุกข์แปล้ เปื่ยมด้วย สงสาร ฯ
๓๐๓. ผู้ศรัทธามั่นด้วย รัตนตรัย
ผู้มั่นศีลวินัย แน่แท้
มียศและโภคัย มั่งคั่ง
ไปประเทศใดแล้ ท่านล้วน นับถือ ฯ
๓๐๔. คนดีถึงอยู่ด้าว แดนไกล
เด่นดังหิมาลัย ลูกนั้น
คนชั่วอยู่ชิดใคร และมืด มนแฮ
ดั่งลูกศรยิงดั้น ดิ่งด้วย ราตรี ฯ
๓๐๕. ควรนอนควรนั่งด้วย คนเดียว
เดินแต่คนเดียวเปรียว ปลอดแท้
ฝึกตนข่มจิตเสียว สันโทษ
อยู่แต่ป่าเปลี่ยวแล้ อย่าคร้าน นานดี ฯ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น