พระธรรมบทไตรพากย์
นิรยวคฺค
๓๐๖. อภฺตวาที นิรยํ อุเปติ โย วาปิ กตฺวา น กโรมิจฺจาห
อุโภปิ เต เปจฺจ สมา ภวนฺติ นิหีนกมฺนา มนุชา ปรตฺถ
คนพูดเท็จย่อมไปนรก อนึ่งผู้ที่ทำแล้วพูดว่า ฉันไม่ได้ทำก็ไปนรก แม้คนท้ังสองนั้นมีกรรมเลวทราม ละไปแล้วย่อมเป็นผู้เสมอกันในโลกหน้า
The liar goes to hell, also he who having done some thing declares, that he has not done it. There two, the men of base actions, share the same fate herealter.
๓๐๗.กาสาวกณฺฐา พหโว ปาปธมฺมา อสญฺญตา
ปาปา ปาเปหิ กมฺเมหิ นิรยนฺเต อุปปชฺชเร
คนเป็นอันมากมีผ้ากาสวะพันคอ มีธรรมชั่วไม่สำรวมเป็นคนเลวย่อมเข้าถึงนรก เพราะกรรมชั่ว
There are many impostors who wear yellow robes but are ill-natured and uncontrolled. There wicked persons are born in hell on account of their evil deeds.
๓๐๘. เสยฺโย อโยคุโฬ ภุตฺโต คตฺโต อคฺคิสิขูปโม
ยญฺเจ ภุญฺเชยฺย ทุสฺสีโล รฎฺฐปิณฑํ อสญฺญโต
คนทุกศีลกินก้อนเหล็กที่ร้อนเหมือนเปลวไฟ ดีเสียกว่าคนทุศีล ไม่สำรวม กินก้อนข้าวของชาแว่นแคว้ร จะประเสริฐอะไร
It is far better to swallow a red-hot iron ball issuing flames than to eat as an immoral, uncon
๓๐๙.จตฺตาริ ฐานานิ นโร ปมตฺโต อาปชฺชติ ปรทารูปเสวี
อปฺญญลาภํ น นิกามเสยฺยํ นินฺทํ ตตียํ นิรยํ จตุตฺถํ
นรชนผู้ประมาทเข้าไปคบหาภรรยาของผู้อื่น ย่อมถึงฐานะ ๔ อย่างคือ ได้บาป นอนไม่หลับตามประสงค์ ได้รับการติเตียนเป็นที่ ๓ นรกเป็นที่ ๔
Four misfortunes befall a headless man who commits adultery; demerit, uneasy slumbers, ill repute as the third, and purgatory as the fourth.
๓๑๐. อปุญญลาโภ จ คตี จ ปาปิกา ภีตสฺส ภีตาย รตี จ โถกิกา
ราชา จ ทณฺฑํ ครุกํ ปเณติ ตสฺมา นโร ปรทารํ นํ เสเว
บาปก็ดี คติที่จะไปก็เลวทราม ชายก็ขลาดหญิงก็หวาดกลัว ความยินดีมีน้อย ทั้งพระราชาก็ย่อมลงอาญาอย่างหนัก เพราะฉนั้นนรชนไม่พึงคบหาภรรยาของผู้อื่น
There is acquistion of demerit, an unhappy birth in the future; brief is the joy of the frighted man and woman ; and the King himself imposes heavy punishment. Therefore let no man resort to another's wife.
๓๑๑. กุโส ยถา ทุคฺคหิโต หตฺถเมวานุกนฺตติ
สามญญํ ทุปฺปรามฎฐํ นิรยายูปกฑฺฒติ
หญ้าคาที่จับไม่ดี ย่อมบาดมือฉันใด ความเป็นสมณะที่ประพฤติไว้ไม่ดี ก็ย่อมเข้าไปในนรกฉันนั้น
Just as Kasa grass not rightly laid hold of, cuts the hand that seizes it, so the ascetic life, wrongly handled, drags one to hell.
๓๑๒. ยํ กิญจิ สิถิลํ กมฺมํ สงฺกิสิฎฐญฺจ ยํ วตํ
สงฺฺกสฺสรํ พฺรหฺมจริยํ น ตํ โหติ มหาปฺผสํ
กรรมที่ย่อหย่อน๑ วัตรอันเศร้าหมอง๑ พรหมจรรย์ที่มีความรังเกียจ ๑ สามอย่างนั้นมีผลไม่มาก
Any loose act, any corrupt observance, a Holy Life not lived whole-heartedly, - this Yields but little fruit.
๓๑๓. กยิรา เจ กยิราเถนํ ทฬฺหเมนํ ปรกฺกเม
สิถิโล หิ ปริพฺพาโช ภิยฺโย อากิรเต รชํ
หากจะทำกรรมอะไร ก็พึงทำกรรมนั้นให้จริงๆ พึงบากบั่นให้มั่นคง เพราะบรรพชาที่ย่อหย่อน ย่อมโปรยธุลียิ่งขึ้น
What by thee ought to be performed, carry it out with all vigour. A half-hearted professor of the homeless life spreads much evil about.
๓๑๔. อกตํ ทุกฺกตํ เสยฺโย ปจฺฉา ตปฺปติ ทุกฺกตํ
กตญเจ สุกตํ เสยฺโย ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ
กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า เพราะกรรมชั่วที่ทำแล้วย่อมแผดเผาในภายหลัง ส่วนกรรมดีที่ทำแล้ว ดีกว่า เพราะไม่ต้องเดือดร้อนในภายหลัง
Better lelt undone is the evil deed, for a misdeed toments one afterwards. Better done is the deed that is good, which, being done, brings no repentance to the doer.
๓๑๕.นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ
เอวํ โคเปถ อตฺตานํ ขโณ โว มา อุปจฺจคา
ขณาตีตา หิ โสจนฺติ นิรยมฺหิ สมปฺปิตา
เมืองชายแดน เขาย่อมคุ้มครองทั้งภายในและภายนอกฉันใด เธอทั้งหลายจงคุ้มครองตนฉันน้ัน ขณะอย่าล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย เพราะเหล่าชนผู้ล่วงเลยขณะแล้ว ยัดเยียดกันอยู่ในนรก ย่อมเศร้าโศก
like a border city that is closely guarded within and with out, so guard yourself. Relax not your watch even for a moment. Those who are slack even for a moment, lament when they come to the Niraya-wold.
๓๑๖. อลชฺชิตา เย ลชฺชนฺติ ลชฺชิตา เย น ลชฺชเร
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคตึ
สัตว์ทั้งหลายละอายด้วยสิ่งไม่ควรละอาย ไม่ละอายด้วยสิ่งที่ควรละอาย ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who are ashamed of what is not shameful, and unashamed of what is shameful, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๗. อภเย จ ภยทสฺสิโน ภเย จาภทสฺสิโน
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคติ
สัตว์ทั้งหลายเห็นภัยในสิ่งที่ไม่เป็นภัย ไม่เห็นภัยในสิ่งที่เป็นภัย ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who see fear in the non- fearsome, and do not see fear in the fearsome, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๘. อวชฺเช วชฺชมติโน วชฺเช จาวชฺชทสฺสิโน
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคตึ
สัตว์ทั้่งหลายมีความรู้เห็นโทษในสิ่งที่ไม่มีโทษ เห็ฯว่าไม่มีโทษในสิ่งที่เป็นโทษ ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who think there is evil where is none, and do not see evid where evil is, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๙. วชฺชญฺจ วชฺชโต ญตฺวา อวชชฺญฺเจ อวชฺชโต
สมฺมาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ สุคฺคตึ
ส่วนสัตว์ทั้งหลาย รู้สิ่งที่เป็นโทษโดยเป็นโทษ รู้สิ่งที่ไม่เป็นโทษ โดยไม่เป็นโทษ ยึดมั่นในความเห็นชอบ ย่อมไปสู่สุคติ
Knowing wrong as wrong and right as right, they cmbrace right views and go to a happt state.
It is far better to swallow a red-hot iron ball issuing flames than to eat as an immoral, uncon
๓๐๙.จตฺตาริ ฐานานิ นโร ปมตฺโต อาปชฺชติ ปรทารูปเสวี
อปฺญญลาภํ น นิกามเสยฺยํ นินฺทํ ตตียํ นิรยํ จตุตฺถํ
นรชนผู้ประมาทเข้าไปคบหาภรรยาของผู้อื่น ย่อมถึงฐานะ ๔ อย่างคือ ได้บาป นอนไม่หลับตามประสงค์ ได้รับการติเตียนเป็นที่ ๓ นรกเป็นที่ ๔
Four misfortunes befall a headless man who commits adultery; demerit, uneasy slumbers, ill repute as the third, and purgatory as the fourth.
๓๑๐. อปุญญลาโภ จ คตี จ ปาปิกา ภีตสฺส ภีตาย รตี จ โถกิกา
ราชา จ ทณฺฑํ ครุกํ ปเณติ ตสฺมา นโร ปรทารํ นํ เสเว
บาปก็ดี คติที่จะไปก็เลวทราม ชายก็ขลาดหญิงก็หวาดกลัว ความยินดีมีน้อย ทั้งพระราชาก็ย่อมลงอาญาอย่างหนัก เพราะฉนั้นนรชนไม่พึงคบหาภรรยาของผู้อื่น
There is acquistion of demerit, an unhappy birth in the future; brief is the joy of the frighted man and woman ; and the King himself imposes heavy punishment. Therefore let no man resort to another's wife.
๓๑๑. กุโส ยถา ทุคฺคหิโต หตฺถเมวานุกนฺตติ
สามญญํ ทุปฺปรามฎฐํ นิรยายูปกฑฺฒติ
หญ้าคาที่จับไม่ดี ย่อมบาดมือฉันใด ความเป็นสมณะที่ประพฤติไว้ไม่ดี ก็ย่อมเข้าไปในนรกฉันนั้น
Just as Kasa grass not rightly laid hold of, cuts the hand that seizes it, so the ascetic life, wrongly handled, drags one to hell.
๓๑๒. ยํ กิญจิ สิถิลํ กมฺมํ สงฺกิสิฎฐญฺจ ยํ วตํ
สงฺฺกสฺสรํ พฺรหฺมจริยํ น ตํ โหติ มหาปฺผสํ
กรรมที่ย่อหย่อน๑ วัตรอันเศร้าหมอง๑ พรหมจรรย์ที่มีความรังเกียจ ๑ สามอย่างนั้นมีผลไม่มาก
Any loose act, any corrupt observance, a Holy Life not lived whole-heartedly, - this Yields but little fruit.
๓๑๓. กยิรา เจ กยิราเถนํ ทฬฺหเมนํ ปรกฺกเม
สิถิโล หิ ปริพฺพาโช ภิยฺโย อากิรเต รชํ
หากจะทำกรรมอะไร ก็พึงทำกรรมนั้นให้จริงๆ พึงบากบั่นให้มั่นคง เพราะบรรพชาที่ย่อหย่อน ย่อมโปรยธุลียิ่งขึ้น
What by thee ought to be performed, carry it out with all vigour. A half-hearted professor of the homeless life spreads much evil about.
๓๑๔. อกตํ ทุกฺกตํ เสยฺโย ปจฺฉา ตปฺปติ ทุกฺกตํ
กตญเจ สุกตํ เสยฺโย ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ
กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า เพราะกรรมชั่วที่ทำแล้วย่อมแผดเผาในภายหลัง ส่วนกรรมดีที่ทำแล้ว ดีกว่า เพราะไม่ต้องเดือดร้อนในภายหลัง
Better lelt undone is the evil deed, for a misdeed toments one afterwards. Better done is the deed that is good, which, being done, brings no repentance to the doer.
๓๑๕.นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ
เอวํ โคเปถ อตฺตานํ ขโณ โว มา อุปจฺจคา
ขณาตีตา หิ โสจนฺติ นิรยมฺหิ สมปฺปิตา
เมืองชายแดน เขาย่อมคุ้มครองทั้งภายในและภายนอกฉันใด เธอทั้งหลายจงคุ้มครองตนฉันน้ัน ขณะอย่าล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย เพราะเหล่าชนผู้ล่วงเลยขณะแล้ว ยัดเยียดกันอยู่ในนรก ย่อมเศร้าโศก
like a border city that is closely guarded within and with out, so guard yourself. Relax not your watch even for a moment. Those who are slack even for a moment, lament when they come to the Niraya-wold.
๓๑๖. อลชฺชิตา เย ลชฺชนฺติ ลชฺชิตา เย น ลชฺชเร
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคตึ
สัตว์ทั้งหลายละอายด้วยสิ่งไม่ควรละอาย ไม่ละอายด้วยสิ่งที่ควรละอาย ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who are ashamed of what is not shameful, and unashamed of what is shameful, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๗. อภเย จ ภยทสฺสิโน ภเย จาภทสฺสิโน
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคติ
สัตว์ทั้งหลายเห็นภัยในสิ่งที่ไม่เป็นภัย ไม่เห็นภัยในสิ่งที่เป็นภัย ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who see fear in the non- fearsome, and do not see fear in the fearsome, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๘. อวชฺเช วชฺชมติโน วชฺเช จาวชฺชทสฺสิโน
มิจฺฉาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคตึ
สัตว์ทั้่งหลายมีความรู้เห็นโทษในสิ่งที่ไม่มีโทษ เห็ฯว่าไม่มีโทษในสิ่งที่เป็นโทษ ยึดมั่นในความเห็นผิด ย่อมไปสู่ทุคติ
Those who think there is evil where is none, and do not see evid where evil is, such beings, embracing false views, go to the woeful state.
๓๑๙. วชฺชญฺจ วชฺชโต ญตฺวา อวชชฺญฺเจ อวชฺชโต
สมฺมาทิฎฐิสมาทานา สตฺตา คจฺฉนฺติ สุคฺคตึ
ส่วนสัตว์ทั้งหลาย รู้สิ่งที่เป็นโทษโดยเป็นโทษ รู้สิ่งที่ไม่เป็นโทษ โดยไม่เป็นโทษ ยึดมั่นในความเห็นชอบ ย่อมไปสู่สุคติ
Knowing wrong as wrong and right as right, they cmbrace right views and go to a happt state.
พระธรรมบทคำโคลง
๓๐๖. ผู้พูดกะล่อนลิ้น กลับกลอก
ผู้ที่ทำแล้วบอก เปล่าปลิ้น
คนสองพวกพูดหลอก ลวงท่าน
เขาย่อมตกนรกสิ้น โลกหน้า เสมอกัน ฯ
๓๐๗.ท่านผู้นุ่งห่มผ้า กาสาว พัสตร์เฮย
ประพฤติกายวาจา ชั่วช้า
ไม่ระมัดกิริยา วจีจิต ตนแฮ
ย่อมทุกข์เวทนากล้า อยู่ก้น อเวจี ฯ
๓๐๘. กลืนก้อนเหล็กลุกกล้า เป็นไฟ แดงแฮ
ดีกว่าทุศีลใจ หยาบด้าน
ประพฤติผิดวินัย สมณะ รูปแฮ
กินซื่งข้าวชาวบ้าน ตักให้ ทำบุญ ฯ
๓๐๙.ชายที่หลงเล่นชู้ ภรรยา ท่านแฮ
มีเคราะห็หนึ่งบาปหนา แน่แท้
หนึ่งนอนไม่สุขา เสียชื่อ เสียงแฮ
หนึ่งย่อมตกนรกแต้ ต่ำเบื้อง อเวจี ฯ
๓๑๐.เล่นชู้สถานหนึ่งต้อง บาปมหันต์
สถานหนึ่งต้องราชทัณฑ์ ทุกข์กล้า
สถานหนึ่งย่อมสะดุ้งฝัน ร้ายอยู่ เนื่องแฮ
สถานหนึ่งเกิดภพหน้า ชั่วร้าย ต่ำทราม ฯ
๓๑๑.หญ้าคาจับพลาดพลั้ง บาดมือ
ชีวิตพรหมจรรย์ถือ บวชนั้น
ประพฤติไมชอบคือ คมมีด บาดแฮ
ย่อมฉุดลงนรกชั้น ต่ำห้วง อเวจี ฯ
๓๑๒.ผู้บวชศีลด่างพร้อย เศร้าหมอง
ประพฤติพรหมจรรย์ดอง บาปไว้
ย่อหย่อนวินัยครอง ใจไม่ สงบแฮ
ปฎิบัติเช่นนี้ไซร้ เสื่อมสิ้น มรรคผล ฯ
๓๑๓. จักทำสิ่งหนึ่งแล้ สิ่งใด
รีบเร่งกระทำใน บัดน้ัน
บากบั่นมั่นคงใจ จริงลุ ผลนา
เลยละกิเลสกั้น จิตพร้อม พรหมจรรย์ ฯ
๓๑๔. กรรมชั่วแม้เล็กน้อย อย่าทำ เลยนา
จักก่อเกิดบาปกรรม เดือดร้อน
กรรมดีจึ่งเร่งดำ- ริเริ่ม ทำเฮย
ไม่ก่อเกิดกรรมย้อน บาปให้ ภายหลัง ฯ
๓๑๕.จงป้องกันปิดป้อง ตนดี
เพราะบาปคือไพรี สุดร้าย
อย่าพลาดท่าเสียที ทำชั่ว เทียวนา
จักตกนรกลงท้าย แต่ทั้ง ยังเป็น ฯ
๓๑๖.ไม่ควรอายอิดเอื้อน อับอาย
สิ่งที่ควรอายกลาย กลับกล้า
สัตว์โลกที่มุ่งหมาย เห็นผิด
ทุคติในภพหน้า แน่แท้ จักถึง ฯ
๓๑๗.ไม่ควรกลัวกลับคร้าม ขามกลัว
สิ่งที่ควรกลัวตัว กลับกล้า
สัตว์โลกที่เมามัว เห็นผิด
ทุคติในภพหน้า แน่แท้ จักถึง ฯ
๓๑๘. ไม่มีโทษกลับท้อ เห็นโทษ
สิ่งที่มีโทษโปรด ไขว่คว้า
สัตว์โลกที่เฉาโฉด เห็นผิด
ทุคติในภพหน้า แน่แท้ จักถึง ฯ
๓๑๙.สิ่งไม่มีโทษแล้ว เห็นงาม
สิ่งที่มีโทษทราม ว่าช้า
สัตว์โลกที่เห็นตาม ชอบเช่น นี้แล
สุคติในภพหน้า แน่แท้ จักถึง ฯ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น