พระธรรมบทไตรพากย์
สหสฺสวคฺค
๑๐๐ สหสฺสมปิ เจ วาจา อนตฺถปทสญฺหิตา
เอกํ อตฺถปทํ เสยฺโย ยํ สุตฺวา อุปสมฺมติ
หากว่าวาจาแม้ตั้งพัน แต่ไม่ประกอบด้วยบทที่มีประโยชน์ บทที่ประกอบด้วยประโยชน์ เพียงบทเดียวที่คนฟังแล้วสงบได้ประเสริฐกว่าวาจาตั้งพันนั้น
Better than a thousand words devoid of meaning is one word charged with meaning, hearing which one is pacified.
๑๐๑. สหสฺสมปิ เจ คาถา อนฺตถปทสญฺหิตา
เอกํ คาถาปทํ เสยฺโย ยํ สุตฺวา อุปสมฺมติ
หากว่าคาถาแม้ต้ังพันคาถา แต่ไม่ประกอบด้วยบทที่มีประโยชน์ บทเดียวแห่งคาถาเพียงบทเดียว ที่คนฟังแล้วสงบได้ประเสริฐกว่าคาถาตั้งพันนั้น
Better than a thousand verses, devoid of meaning, is one verse( charged with meaning), hearing which one is pacified.
๑๐๒. โย จ คาถาสตํ ภาเส อนตฺถปทสญฺหิตา
เอกํ ธมฺมปทํ เสยฺโย ยํ สุตฺวา อุปสมฺมติ
ผู้ใดกล่าวคาถาต้ังร้อยคาถา ซึ่งไม่ประกอบด้วยประโยชน์บทเดียวเพียงบทเดียว ที่บุคคลฟังแล้วสงบได้ประเสริฐกว่าคาถาตั้งร้อยพัน
Though one should utter a hundred verses dovoid of meaning, better is one line of stanza, hearing which one is pacified.
๑๐๓. โย สหสฺสํ สหสฺเสน สงฺคาเม มานุเส ชิเน
เอกญฺจ เชยฺยมตฺตานํ ส เว สงฺคามชุตฺตโม
ผู้ใดชนะหมู่มนุษย์พันคนคูณด้วยพันคนในสงคราม ผู้นั้นมิใช่ผู้สูงสุดแห่งผู้ชนะสงคราม ส่วนผู้ใดชนะตนเองได้เพียงคนเดียว ผู้นั้นแลเป็นผู้ยอดเยี่ยมแห่งผู้ชนะสงคราม
Though one should conquer in battle thousands and thousands of men, yet he is the noblest victor who would conquer himself.
๑๐๔. อตฺตา ทเว ชิตํ เสยฺโย ยา จายํ อิตรา ปชา
อตฺตทนฺตสฺส โปสสฺส นิจฺจํ สญฺญตจาริโน
ตนเท่านั้น ที่บุคคลชนะแล้วประเสริฐ หมู่สัตว์นอกนี้ที่บุคคลชนะแล้วไม่ประเสริฐเลย (เพราะ) เมื่อบุคคลมีตนที่ฝึกฝนแล้ว ประพฤติสำรวมอยู่เป็นนิตย์
Conquest of self is indeed better than the conquest of other persons; of one who has disciplined himself, who always practises self-control.
๑๐๕. เนว เทโว น คนฺธพฺโพ น มาโร สห พรมมุนา
ชิตํ อปชิตํ กยิรา ตถารูปสฺส ชนฺตุโน
เทวดา คนธรรพ์ มารพร้อมทั้งพรหม ไม่พึงทำความชนะแก่บุคคลผู้ผึกตนแล้ว ประพฤติสำรวมอยู่เป็นนิตย์
Not even a god nor a gandtharva nor Mara along with Braham could turn into defeat the victory of such a one (who has conquered himself).
๑๐๖. มาเส มาเส สหสฺเสน โย ยเขถ สตํ สมํ
เอกญฺจ ภาวิตตฺตานํ มุหุตฺตมปิ ปูชเย
สาเยว ปูชนา เสยฺโย ยญฺเจ วสฺสสตํ หุตํ
บุคคลใดที่บูชาโลกียชนด้วยทรัพย์พันหนึ่งแสนทุกเดือนตลอดร้อยปี ส่วนบุคคลที่บูชาพระอริยะผู้อบรมตนแล้วองค์หนึ่งแม้เพียงครูเดียว การบูชาเพียงครู่เดียวนั้นแล ประเสริฐกว่าการบูชาตลอดร้อยปี จะประเสริฐอะไรเล่า
If month after month for a hundred years one should offer sacrifices by the thousands, and if for a single moment one should do reverence to the selfcontrolled, such reverence is better than a century of sacrifice.
๑๐๗. โย จ วสฺสสตํ ชนฺตุ อคฺคึ ปริจเร วเน
เอกญฺจ ภาวิตตฺานํ มุหฺตฺตมปิ ปูชเย
สา เยว ปูชนา เสยฺโย ยญฺเจ วสฺสสตํ หุตํ
บุคคลใด ที่บำเรอไฟในป่าตลอดร้อยปี ส่วนบุคคลที่บูชาพระอริยะผู้มีตนอันอบรมแล้วองค์หนึ่ง แม้เพียงครูเดียว การบูชา เพียงครู่เดียวนั้นแหละประเสริฐกว่า การบูชาตลอดร้อยปี จะประเสริฐอะไรเล่า
Though, for a century, a man should attend to the sacrificial fire in the forest, yet, if only for a moment he would honour a saint who is self-controlled, - that honour is, indeed, better than that sacrifice a hundred years lone.
๑๐๘. ยงฺกิญฺจิ ยิฎฺฐํ จ หุตํ จ โลเก สํวจฺฉรํ สํวจฺฉรํ ยเชล ปุญฺญเปกฺโข
สพฺพมฺปิ ตํ น จตุภาคเมติ อภิวาทนา อุชชุคเตสุ เสยฺโย
ผู้ต้องการบุญที่ทำการเซ่นสรวงหรือบูชาอย่างใดอย่างหนึ่งในโลกตลอดปี การเซ่นสรวงบูชาทั้งหมดน้ันย่อมไม่ถึงส่วนที่ ๔ แห่งการอภิวาทในท่านผู้ปฎิบัติตรง (พระอริยบุคคล)
Whaysoever oblations and sacrifices one might offer in the course of a whole year, seeking for merit thereby, all that would not amount to a fourth part of the merit received by hounouring the Upright, which is excellent.
๑๐๙. อภิวาทนสีลิสฺส นิจฺจํ วุฑฒาปจายิโน
จตฺตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วณฺโณ สุขํ พล๊
ธรรมทั้ง ๔ประการคือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่ผู้กราบไหว้เป็นปกติ ผู้นอบน้อมต่อผู้ใหญ่เป็นนิตย์
In him who is ever inclined to honour and respect elders, these four things and increased; (length of) age, beauty, happiness and strength.
๑๑๐. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุสฺสีโลก อสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย สีลวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้ทุศีล มีใจไม่ตั้งมั่น พึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีศีล มีเพียรเพ่ง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ทุศีลผู้มีใจไม่ต้ังมั่นนั้น
Better than a hundred years lived viciously and uncontrolled, is a single day lived virtuously and meditative.
๑๑๐. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโย อสสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้มีปัญญาทราม มีใจไม่ตั้งมั่นพึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยวัน ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีปัญญา มีเพียรเพ่ง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้มีปัญญาทราม ผู้มีใจไม่ต้ังมั่นนั้น
Though one should live a hundred years, with no true insight and self-control, yet better, indeed is the single day's life of one who is wise and meditative.
๑๑๑. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้มีปัญญาทราม มีใจไม่ตั้งมั่นพึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีปัญญา มีเพียรเพ่ง ประเสริญกว่าความมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปีของผู้มีปัญญาทราม ผู้มีใจไม่ตั้งมั่นน้ัน
Though one should live a hundred years, with no true insight and self-control, yet better, indeed, is the single day's life of one who is wise and meditative.
๑๑๒. โย จ วสฺสสตํ ชีเว กุสีโต หีนวีริโย
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย วีริยํ อารภโต ทฬฺหํ
ผู้เกียจคร้านมีความเพียรเลวพึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้ปรารภความเพียรมั่นคง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตตั้งร้อยปีของผู้เกียจคร้าน มีความเพียรเลวนั้น
Better than a hundred years lived sluggishly and inactive is a single day lived strenuously and resolute.
๑๑๓. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ อุทยพฺพยํ
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปสฺสโต อุทยพฺพยํ
ผู้ไม่เห็นความเกิดดับ พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นความเกิดดับประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ไม่เห็นความเกิดดับนั้น
Better than a hundred years lived unperceiving of the rise and fall of things, is a single day lived in perceptino of how all things arise only to pass away again.
๑๑๔. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ อมตํ ปหํ
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปสฺสโต อมตํ ปทํ
ผู้ไม่เห็นทางอมตะ พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นทางอมตะ ประเสริฐกว่าความมีชีวิติอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ไม่เห็นทางอมตะนั้น
Better than a hundred years lives without seeing the Deathless, is a single day lived beholding the Deathess.
๑๑๕. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ ธมฺมมุตฺตมํ
เอกาหํ ชีวิตั เสยฺโย ปสฺสโต ธมฺมมุตฺตมํ
ผู้ไม่เห็นธรรมอันสูงสุด พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นธรรมอันสูงสุด ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปีของผู้ไม่เห็นธรรมอันสูงสุดนั้น
Better than a hundred years lives blind to the Truth Supreme, is a single day lived beholding the Truth Supreme.
๑๐๓. โย สหสฺสํ สหสฺเสน สงฺคาเม มานุเส ชิเน
เอกญฺจ เชยฺยมตฺตานํ ส เว สงฺคามชุตฺตโม
ผู้ใดชนะหมู่มนุษย์พันคนคูณด้วยพันคนในสงคราม ผู้นั้นมิใช่ผู้สูงสุดแห่งผู้ชนะสงคราม ส่วนผู้ใดชนะตนเองได้เพียงคนเดียว ผู้นั้นแลเป็นผู้ยอดเยี่ยมแห่งผู้ชนะสงคราม
Though one should conquer in battle thousands and thousands of men, yet he is the noblest victor who would conquer himself.
๑๐๔. อตฺตา ทเว ชิตํ เสยฺโย ยา จายํ อิตรา ปชา
อตฺตทนฺตสฺส โปสสฺส นิจฺจํ สญฺญตจาริโน
ตนเท่านั้น ที่บุคคลชนะแล้วประเสริฐ หมู่สัตว์นอกนี้ที่บุคคลชนะแล้วไม่ประเสริฐเลย (เพราะ) เมื่อบุคคลมีตนที่ฝึกฝนแล้ว ประพฤติสำรวมอยู่เป็นนิตย์
Conquest of self is indeed better than the conquest of other persons; of one who has disciplined himself, who always practises self-control.
๑๐๕. เนว เทโว น คนฺธพฺโพ น มาโร สห พรมมุนา
ชิตํ อปชิตํ กยิรา ตถารูปสฺส ชนฺตุโน
เทวดา คนธรรพ์ มารพร้อมทั้งพรหม ไม่พึงทำความชนะแก่บุคคลผู้ผึกตนแล้ว ประพฤติสำรวมอยู่เป็นนิตย์
Not even a god nor a gandtharva nor Mara along with Braham could turn into defeat the victory of such a one (who has conquered himself).
๑๐๖. มาเส มาเส สหสฺเสน โย ยเขถ สตํ สมํ
เอกญฺจ ภาวิตตฺตานํ มุหุตฺตมปิ ปูชเย
สาเยว ปูชนา เสยฺโย ยญฺเจ วสฺสสตํ หุตํ
บุคคลใดที่บูชาโลกียชนด้วยทรัพย์พันหนึ่งแสนทุกเดือนตลอดร้อยปี ส่วนบุคคลที่บูชาพระอริยะผู้อบรมตนแล้วองค์หนึ่งแม้เพียงครูเดียว การบูชาเพียงครู่เดียวนั้นแล ประเสริฐกว่าการบูชาตลอดร้อยปี จะประเสริฐอะไรเล่า
If month after month for a hundred years one should offer sacrifices by the thousands, and if for a single moment one should do reverence to the selfcontrolled, such reverence is better than a century of sacrifice.
๑๐๗. โย จ วสฺสสตํ ชนฺตุ อคฺคึ ปริจเร วเน
เอกญฺจ ภาวิตตฺานํ มุหฺตฺตมปิ ปูชเย
สา เยว ปูชนา เสยฺโย ยญฺเจ วสฺสสตํ หุตํ
บุคคลใด ที่บำเรอไฟในป่าตลอดร้อยปี ส่วนบุคคลที่บูชาพระอริยะผู้มีตนอันอบรมแล้วองค์หนึ่ง แม้เพียงครูเดียว การบูชา เพียงครู่เดียวนั้นแหละประเสริฐกว่า การบูชาตลอดร้อยปี จะประเสริฐอะไรเล่า
Though, for a century, a man should attend to the sacrificial fire in the forest, yet, if only for a moment he would honour a saint who is self-controlled, - that honour is, indeed, better than that sacrifice a hundred years lone.
๑๐๘. ยงฺกิญฺจิ ยิฎฺฐํ จ หุตํ จ โลเก สํวจฺฉรํ สํวจฺฉรํ ยเชล ปุญฺญเปกฺโข
สพฺพมฺปิ ตํ น จตุภาคเมติ อภิวาทนา อุชชุคเตสุ เสยฺโย
ผู้ต้องการบุญที่ทำการเซ่นสรวงหรือบูชาอย่างใดอย่างหนึ่งในโลกตลอดปี การเซ่นสรวงบูชาทั้งหมดน้ันย่อมไม่ถึงส่วนที่ ๔ แห่งการอภิวาทในท่านผู้ปฎิบัติตรง (พระอริยบุคคล)
Whaysoever oblations and sacrifices one might offer in the course of a whole year, seeking for merit thereby, all that would not amount to a fourth part of the merit received by hounouring the Upright, which is excellent.
๑๐๙. อภิวาทนสีลิสฺส นิจฺจํ วุฑฒาปจายิโน
จตฺตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วณฺโณ สุขํ พล๊
ธรรมทั้ง ๔ประการคือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่ผู้กราบไหว้เป็นปกติ ผู้นอบน้อมต่อผู้ใหญ่เป็นนิตย์
In him who is ever inclined to honour and respect elders, these four things and increased; (length of) age, beauty, happiness and strength.
๑๑๐. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุสฺสีโลก อสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย สีลวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้ทุศีล มีใจไม่ตั้งมั่น พึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีศีล มีเพียรเพ่ง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ทุศีลผู้มีใจไม่ต้ังมั่นนั้น
Better than a hundred years lived viciously and uncontrolled, is a single day lived virtuously and meditative.
๑๑๐. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโย อสสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้มีปัญญาทราม มีใจไม่ตั้งมั่นพึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยวัน ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีปัญญา มีเพียรเพ่ง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้มีปัญญาทราม ผู้มีใจไม่ต้ังมั่นนั้น
Though one should live a hundred years, with no true insight and self-control, yet better, indeed is the single day's life of one who is wise and meditative.
๑๑๑. โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน
ผู้มีปัญญาทราม มีใจไม่ตั้งมั่นพึงมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้มีปัญญา มีเพียรเพ่ง ประเสริญกว่าความมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปีของผู้มีปัญญาทราม ผู้มีใจไม่ตั้งมั่นน้ัน
Though one should live a hundred years, with no true insight and self-control, yet better, indeed, is the single day's life of one who is wise and meditative.
๑๑๒. โย จ วสฺสสตํ ชีเว กุสีโต หีนวีริโย
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย วีริยํ อารภโต ทฬฺหํ
ผู้เกียจคร้านมีความเพียรเลวพึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้ปรารภความเพียรมั่นคง ประเสริฐกว่าความมีชีวิตตั้งร้อยปีของผู้เกียจคร้าน มีความเพียรเลวนั้น
Better than a hundred years lived sluggishly and inactive is a single day lived strenuously and resolute.
๑๑๓. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ อุทยพฺพยํ
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปสฺสโต อุทยพฺพยํ
ผู้ไม่เห็นความเกิดดับ พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นความเกิดดับประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ไม่เห็นความเกิดดับนั้น
Better than a hundred years lived unperceiving of the rise and fall of things, is a single day lived in perceptino of how all things arise only to pass away again.
๑๑๔. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ อมตํ ปหํ
เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปสฺสโต อมตํ ปทํ
ผู้ไม่เห็นทางอมตะ พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นทางอมตะ ประเสริฐกว่าความมีชีวิติอยู่ตั้งร้อยปีของผู้ไม่เห็นทางอมตะนั้น
Better than a hundred years lives without seeing the Deathless, is a single day lived beholding the Deathess.
๑๑๕. โย จ วสฺสสตํ ชีเว อปสฺสํ ธมฺมมุตฺตมํ
เอกาหํ ชีวิตั เสยฺโย ปสฺสโต ธมฺมมุตฺตมํ
ผู้ไม่เห็นธรรมอันสูงสุด พึงมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปี ความมีชีวิตอยู่เพียงวันเดียวของผู้เห็นธรรมอันสูงสุด ประเสริฐกว่าความมีชีวิตอยู่ต้ังร้อยปีของผู้ไม่เห็นธรรมอันสูงสุดนั้น
Better than a hundred years lives blind to the Truth Supreme, is a single day lived beholding the Truth Supreme.
พระธรรมบทคำโคลง
๑๐๐ วาจาเพ้อเจ้อพูด พันคำ ก็ดี
ไร้ประโยชน์ใดจำ จดไว้
วาจากล่าวสัจธรรม คำหนึ่ง ก็ดี
ฟังย่อมเกิดผลได้ สติตั้ง ตนดี ฯ
๑๐๑.บทกวีเพ้อเจ้อแต่ง พันคำ
หาประโยชน์ใดจำ จดไว้
บทกวีกล่าวพระธรรม คำหนึ่ง ก็ดี
มีค่าควรฟังได้ สติซึ้ง สุขสันต์ ฯ
๑๐๒ บทกวีไพเราะถ้อย สุนทร
แต่งสักร้อยบทกลอน กวีบท เดียวแฮ
ฟังย่อมเกิดผลได้ สติซึ้ง สุขสันต์ ฯ
๑๐๓. รบชนะข้าศึกแพ้ พันคน
รบชนะสงครามคน ขยาดแพ้
ไม่เท่ารบชนะตน แต่หนึ่ง คนแฮ
เรียกว่าผู้ชนะแท้ ท่านผู้ จอมพล ฯ
๑๐๔. ชนะตนนั่นแหละผู้ ประเสริฐ
ผู้ชนะตนจึ่งเลิศ ยิ่งผู้
เอาชนะแก่ตนเกิด ความสุข
ชนะอื่นใดไป่สู้ ชนะแท้แก่ตน ฯ
๑๐๕. เทวาคนธรรพทั้ง พญามาร
อีกพระพรหมมัฆวาน ทั่วฟ้า
ไม่อาจจักหักหาญ บุรุษ
ผู้พิชิตตนท้า ทั้วสิ้นอินทร์พรหม ฯ
๑๐๖. สละทรัพย์เดือนละถ้วน ถึงพัน ก็ดี
ร้อยศกบูชายัญ เทพไท้
ไป่ปานบุรุษอัน ฝึกจิต ได้แฮ
เพียงแต่ครั้งเดียวได้ นบน้อม นำผล ฯ
๑๐๗. กองกูณฑ์อันก่อไว้ บูชา ยัญแฮ
นานเท่านานพรรษา สืบร้อย
ไป่ปานฝึกสมา- ธิจิต ตนแฮ
เพียงครู่ยามหนึ่งน้อย ย่อมน้อม นำผล ฯ
๑๐๘. บุญชายัญยักย้าย วิธี ทำแฮ
ผู้มุ่งบุญร้อยปี ปลุกปล้ำ
ไหว้ผู้ประพฤติดี เพียงหนึ่ง หนแฮ
บุญกว่าสี่ส่วนซ้ำ ส่งให้ เห็นผล ฯ
๑๐๙. อันผู้หมั่นกราบไหว้ บูชา
โอนอ่อนผู้มีอา ยุแล้ว
ย่อมเจริญยศฐานา อันยิ่ง
อายุวรรณะแผ้ว สุขพร้อม ทรงพลัง ฯ
๑๑๐. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบปี
ความหมั่นเพียรไป่มี สักน้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบดี โดยหมั่น เพียรแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบไร้ ความเพียร ฯ
๑๑๑.อายุยืนอยู่ร้อย พรรษา
ไม่อบรมปัญญา ต่ำต้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบสมา- ธิผ่อง ใสแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ ฯ
๑๑๒. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ
ไม่หมั่นขยันการงาน อ่อยสร้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบการ งานหมั่น ขยันแฮล
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบคร้าน ขาดเพียร ฯ
๑๑๓. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ
ไม่หมั่นปลงสังขาร เสื่อมคล้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบหาญ ปลงจิต เห็นแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบไร้ ปลงธรรม ฯ
๑๑๔. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบปี
ความประมาทมากมี ไม่น้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบปี โดยไม่ ประมาทแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบแล้ว ลืมตัว ฯ
๑๑๕.อายุยืนอยู่ร้อย ขวบ-ฉนำ นานแฮ
ไม่เพ่งอุดมธรรม สักน้อย
เด็กเล็กหนึ่งขวบทำ วิปัส-สนาแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบแล้ง สัจธรรม ฯ
๑๐๖. สละทรัพย์เดือนละถ้วน ถึงพัน ก็ดี
ร้อยศกบูชายัญ เทพไท้
ไป่ปานบุรุษอัน ฝึกจิต ได้แฮ
เพียงแต่ครั้งเดียวได้ นบน้อม นำผล ฯ
๑๐๗. กองกูณฑ์อันก่อไว้ บูชา ยัญแฮ
นานเท่านานพรรษา สืบร้อย
ไป่ปานฝึกสมา- ธิจิต ตนแฮ
เพียงครู่ยามหนึ่งน้อย ย่อมน้อม นำผล ฯ
๑๐๘. บุญชายัญยักย้าย วิธี ทำแฮ
ผู้มุ่งบุญร้อยปี ปลุกปล้ำ
ไหว้ผู้ประพฤติดี เพียงหนึ่ง หนแฮ
บุญกว่าสี่ส่วนซ้ำ ส่งให้ เห็นผล ฯ
๑๐๙. อันผู้หมั่นกราบไหว้ บูชา
โอนอ่อนผู้มีอา ยุแล้ว
ย่อมเจริญยศฐานา อันยิ่ง
อายุวรรณะแผ้ว สุขพร้อม ทรงพลัง ฯ
๑๑๐. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบปี
ความหมั่นเพียรไป่มี สักน้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบดี โดยหมั่น เพียรแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบไร้ ความเพียร ฯ
๑๑๑.อายุยืนอยู่ร้อย พรรษา
ไม่อบรมปัญญา ต่ำต้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบสมา- ธิผ่อง ใสแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ ฯ
๑๑๒. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ
ไม่หมั่นขยันการงาน อ่อยสร้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบการ งานหมั่น ขยันแฮล
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบคร้าน ขาดเพียร ฯ
๑๑๓. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบนาน นักแฮ
ไม่หมั่นปลงสังขาร เสื่อมคล้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบหาญ ปลงจิต เห็นแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบไร้ ปลงธรรม ฯ
๑๑๔. อายุยืนอยู่ร้อย ขวบปี
ความประมาทมากมี ไม่น้อย
เด็กเกิดหนึ่งขวบปี โดยไม่ ประมาทแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบแล้ว ลืมตัว ฯ
๑๑๕.อายุยืนอยู่ร้อย ขวบ-ฉนำ นานแฮ
ไม่เพ่งอุดมธรรม สักน้อย
เด็กเล็กหนึ่งขวบทำ วิปัส-สนาแฮ
เลิศกว่าผู้อยู่ร้อย ขวบแล้ง สัจธรรม ฯ
(โปรดติดตามตอนต่อไป)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น